Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedir?
Halk arasında genellikle "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinen boşanma sebebi, Türk Medeni Kanunu m. 166/1'de "Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması" başlığıyla düzenlenmiştir. Bu madde, zina, hayata kast, haysiyetsiz hayat sürme veya terk gibi özel boşanma sebeplerinden birine dayanmayan, evliliğin genel bir geçimsizlik nedeniyle sürdürülemez hale geldiği tüm durumları kapsar.
Hangi Durumlar Şiddetli Geçimsizlik Sayılır?
Yargıtay kararlarına göre, eşler arasında ortak hayatı çekilmez kılan sayısız durum şiddetli geçimsizlik sebebi olabilir. Başlıcaları şunlardır:
- Fiziksel ve Psikolojik Şiddet: Eşe tokat atmak, dövmek, eşyaları kırmak gibi fiziksel şiddet eylemlerinin yanı sıra, sürekli aşağılamak, hakaret etmek, tehdit etmek, küfretmek gibi psikolojik şiddet de çok ağır bir kusurdur.
- Ekonomik Şiddet ve Cimrilik: Eşe evin ihtiyaçları için hiç para vermemek, eşin kredi kartlarına veya maaşına el koymak, aşırı cimri davranmak veya tam tersi kumar oynayarak/aşırı lüks harcamalar yaparak aileyi borca sürüklemek.
- Ailesinin Müdahalesine Sessiz Kalmak: Eşin kayınvalide, kayınpeder veya diğer akrabalarının evliliklerine müdahale etmesine, eşini aşağılamalarına göz yumması Yargıtay tarafından açık bir kusur sayılmaktadır.
- Cinsel İlgisizlik: Haklı bir sağlık sorunu veya psikolojik neden olmaksızın eşle uzun süre cinsel ilişki kurmaktan kaçınmak evlilik birliğinin sarsılması nedenidir.
- Güven Sarsıcı Davranışlar: Zina boyutuna ulaşmasa bile, gece geç saatlerde karşı cinsten kişilerle gereksiz yere ve gizlice mesajlaşmak, evli birinin bekar gibi sosyal ortamlarda uygunsuz davranması.
- Aşırı Kıskançlık: Eşin hayatını çekilmez hale getiren, onu sosyal hayattan koparan, sürekli takip eden ve asılsız sadakatsizlik iddialarında bulunan aşırı kıskançlık (paranoya) durumu.
Davayı Kim Açabilir ve Kusur Oranları
Şiddetli geçimsizlik davasını, evlilikte "daha az kusurlu" veya "kusursuz" olan taraf açabilir. Eğer davayı açan taraf, diğer eşe göre çok daha ağır kusurluysa (örneğin hem eşini aldatıp hem de evi terk ederek dava açıyorsa), davalı eş bu duruma itiraz edebilir ve hakim davayı reddedebilir.
Hakim, boşanma kararı verirken tarafların davranışlarını tartar. Kusur durumuna göre tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerini karara bağlar. Dolayısıyla şiddetli geçimsizlik davalarında, haklılığınızı iddia ettiğiniz konuları tanık beyanları, mesajlaşmalar, raporlar veya polis tutanaklarıyla desteklemeniz hayati önem taşır.