Mal Paylaşımı Rejimi Nedir?
Türkiye'de 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak "Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi" kabul edilmiştir. Evlenirken noterden aksine bir sözleşme yapmayan tüm çiftler bu rejime tabidir. Bu rejimin en basit kuralı şudur: Evlilik süresince, tarafların çalışarak, emek vererek veya gelirleriyle elde ettikleri tüm mallar (ev, araba, bankadaki para) boşanma durumunda yarı yarıya (1/2) paylaşılır.
Hangi Mallar Paylaşılır (Edinilmiş Mallar)?
- Evlilik süresince eşlerin maaşı, ticari kazancı veya emeğiyle aldığı ev, arsa, dükkan ve arabalar.
- Eşlerin SGK, OYAK veya diğer sandıklardan aldıkları emekli ikramiyeleri.
- Çalışma gücü kaybı (iş kazası vb.) nedeniyle alınan tazminatlar.
- Kişisel malların getirileri (örneğin, evlenmeden önce aldığınız bir ev varsa, evlilik süresince bu evden elde ettiğiniz kira gelirleri).
Hangi Mallar Paylaşılmaz (Kişisel Mallar)?
Kanun, bazı malları "kişisel mal" kabul eder ve bu mallar boşanmada diğer eşe paylaştırılmaz. Bu mallar tamamen kime aitse onda kalır:
- Evlenmeden önce alınan mallar (Örn: Bekarken aldığınız araç veya daire).
- Evlilik içinde dahi olsa Miras veya Bağış (Hibe) yoluyla geçen mallar. (Örn: Babanızdan size miras kalan arsa veya ailenizin size karşılıksız bağışladığı para).
- Kişisel kullanım eşyaları (Kıyafetler, telefonlar vb.) ve manevi tazminat alacakları.
Önemli İstisnalar ve Detaylar
Ev Kredisi Durumu: Eğer bir ev evlenmeden önce krediyle alınmış ancak kredinin ödemeleri evlilik içinde yapılmaya devam etmişse, evin evlilik içinde ödenen kredi oranına düşen kısmı "edinilmiş mal" sayılır ve değer artış payı hesaplanarak diğer eşe bu oranda bir pay verilir.
Zina ve Hayata Kast: Normal şartlarda mallar yarı yarıya paylaşılsa da, eğer boşanma davası "zina (aldatma)" veya "hayata kast" sebebiyle kabul edilmişse, hakim kusurlu olan (aldatan veya öldürmeye teşebbüs eden) eşin mal paylaşımından alacağı payı hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya tamamen ortadan kaldırabilir. Ancak bu kural şiddetli geçimsizlik davalarında geçerli değildir.
Mal Kaçırma: Eşlerden biri, boşanma davası açılacağını anlayıp mallarını aceleyle başkasının (kardeşinin, arkadaşının) üzerine devretmişse, açılacak "tasarrufun iptali" veya mal rejiminin tasfiyesi davasıyla bu devirler iptal edilebilir ve eşin hakkı korunur.
Mal paylaşımı davası (mal rejiminin tasfiyesi), boşanma davasıyla aynı dilekçede talep edilebilse de, mahkemeler genellikle önce boşanma davasının bitmesini ve kesinleşmesini bekler, ardından mal paylaşımı hesaplamalarına geçer.